محمد مهدى ملايرى
258
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
هم در اين معنى زياد به كار مىرود . كلمهء مركب شرشف هم چنان كه گفتيم از راه زبان تركى در عربى راه يافته « 1 » و از اين جهت در زبان عاميانهء عربى بسيار رايج است ، ولى در آن دسته از لغتنامههاى عربى كه معمولا فقط كلماتى را كه در زبان فصيح از قديم پذيرفته شده است مىنويسند ديده نمىشود . چادر شب در فارسى در معانى مختلف كه همهء آنها نوعى از پوششند استعمال شده ، و از جملهء معنىهايى كه براى آن در لغتنامهها نوشتهاند همان چيزى است كه امروز در فارسى ملافه خوانده مىشود ، و ظاهرا به همين معنى هم به صورت چارشف به زبان تركى رفته « 2 » و از آن زبان به صورت شرشف به عربى درآمده و در زبان محاورهء عربى فقط در همين معنى استعمال گرديده است . « 3 » گفتيم كه در زبان فارسى آنچه را كه در عربى شرشف مىخوانند « ملافه » مىگويند . ملافه شكل فارسى شدهء كلمهء « ملحفه » عربى است ، و ملحفه و ملحف در عربى به معنى مطلق چادر و روپوش است كه بر بالاى پوششهاى ديگر بر سر كشند و جمع آن ملاحف بر وزن مفاعل استعمال شده و در عربى فصيح نيز گاهى در همين معنى استعمال مىشود كه از كلمهء « ملافه » فهميده مىشود . ولى ظاهرا كلمه ملافه را در فارسى از ملحفه به فتح ميم گرفتهاند كه اسم مكان و به معنى جاى لحاف باشد ، هرچند ملحفه به فتح ميم در عربى نيامده است . كنار - حاشيه به جاى آنچه كه در فارسى حاشيه مىخوانند - مانند حاشيهء پارچه و مانند آن - در زبان محاورهء عربى غالبا لفظ كنار را ( به فتح كاف ) به كار مىبرند . اين كلمه همان « كنار » فارسى است كه امروز معمولا به كسر كاف مىخوانند ، ولى ظاهرا در اصل فارسى هم به فتح كاف و به معنى طرف و كنارهء هرچيز است . اين
--> ( 1 ) . كتاب تفسير الالفاظ الدخيلة فى اللغة العربية ، للقس طوبيا العنيسى ط 2 ، مصر 1932 ، ص 40 . ( 2 ) . VULLERS ذيل كلمهء چادر . ( 3 ) . به لغتنامهء عربى - فرانسه ( الفرائد الدرية ) ذيل كلمهء شرشف نگاه كنيد .